De fases van de reis naar financiële onafhankelijkheid

blauwe zee onder blauwe lucht bij daglicht

De reis naar financiële onafhankelijkheid kent, net als een mensenleven, fases. De eerste fase is de bewustwordingsfase. Vervolgens heb je de bespaarfase. Na deze fase volgt de investeerfase. Ten slotte komt de reis tot zijn einde in de rentenierfase. In dit blog licht ik de verschillende fases van de reis naar financiële onafhankelijkheid toe.

De bewustwordingsfase

Er zijn mensen die zich al vroeg in hun leven het belang van geld realiseren. Ze zetten dat geld voor zich aan het werk en op hun dertigste hebben ze voldoende geld om niet meer te hoeven werken. Zij zijn snel financieel onafhankelijk.

Aan de andere kant van het spectrum vind je mensen die hun hele leven aan het einde van de maand geen cent over houden. Zij zullen nooit financieel onafhankelijk zijn.

Als jij je ergens tussen deze twee uitersten bevindt, kan het maar zo zijn dat je je opeens realiseert: ik kan financieel onafhankelijk worden! Ik kan eerder stoppen met werken als ik dat zou willen. Of de vrijheid hebben om te doen en laten wat ik wil. Je staat op het punt de eerste fase van de reis naar financiële onafhankelijkheid te betreden: de bewustwordingsfase.

De bewustwordingsfase begint op het moment dat je je realiseert dat er überhaupt zoiets bestaat als financiële onafhankelijkheid. Als je altijd hebt gedacht dat je van je 20e tot je 65e moet werken om in je levensonderhoud te kunnen voorzien dan is het concept financiële onafhankelijkheid mind boggling. Goede kans ook dat je het niet voor mogelijk houdt.

Misschien wordt je zelfs boos op jezelf. De kansen die je hebt laten liggen. Het consumentisme dat zo gemakkelijk je leven insloop. De financiële vrijheid die je al had kunnen hebben. Je zou er haast depressief van worden.

En dan volgt de aanvaarding. Je leest je in. Je ziet hoe anderen op weg zijn of al op de bestemming aangekomen zijn. Je realiseert je: als ik ook financieel onafhankelijke wil worden dan moet het roer om!

De bespaarfase

Financiële onafhankelijkheid bereik je door de uitgaven te verlagen, de inkomsten te verhogen en het verschil te investeren. Zodra je de bewustwordingsfase achter je hebt gelaten begint het verlagen van de uitgaven: de bespaarfase.

Als je wilt besparen, moet je wel weten waarop je kan besparen. In de bespaarfase probeer je daarom allereerst inzicht te krijgen in de uitgaven en de inkomsten. Zodra je dat inzicht hebt kan je gaan snijden. Welke uitgaven wil ik niet meer doen? Welke abonnementen kan ik schrappen. Misschien heb ik last van de latte-factor?

De bespaarfase is de meest actieve, meest pijnlijke en lastigste fase van de reis naar financiële onafhankelijkheid. In deze fase verander je je levensstijl. De luxe die je jezelf hebt aangemeten moet je weer in proportie zien te krijgen. Je hebt waarschijnlijk last gehad van levensstijlinflatie en je zult flink je best moeten doen om daar weer vanaf te komen.

Maar… zodra je de eerste besparingen gerealiseerd hebt houd je geld over. En dat geld, dat kan je investeren.

De investeerfase

Geld dat je investeert, is geld dat voor je aan het werk gaat. Door het sneeuwbaleffect groeit je vermogen namelijk zonder dat je er zelf iets voor hoeft te doen. In de investeerfase ben je vooral bezig je geld op de juiste manier voor je aan het werk te zetten.

Omdat je je vermogen pas aan het einde van de reis nodig hebt, wordt vaak de buy and hold strategie gekozen. Bij deze strategie doe je een investering en die houd je vervolgens een lange tijd aan.

Wat belangrijk is in deze fase is dat je op de kosten van je investeringen let. Hoge kosten hebben namelijk een behoorlijke impact op je rendement.

Een tweede aandachtspunt in deze fase is je beleggingshorizon, de tijd die je hebt tot je financieel onafhankelijk wenst te zijn. Is die horizon nog heel ver weg, dan zou je meer risico kunnen nemen en daarmee meer rendement kunnen realiseren. Wanneer je beleggingshorizon dichterbij komt, zou je het risico moeten verminderen en dus genoegen moeten nemen met een lager rendement. Wat je in elk geval niet wilt is dat je zorgvuldig opgebouwde vermogen net op het verkeerde moment als een plumppudding in elkaar zakt.

De investeerfase is denk ik de meest saaie fase van de reis. Het verschil tussen je inkomsten en je uitgaven maak je automatisch over naar je beleggingsrekening, je doet je investering en gaat weer over tot de orde van de dag. Eens in de zoveel tijd beoordeel je je portfolio en that’s it.

Tot je voldoende vermogen hebt om te rentenieren.

De rentenierfase

Het doel van de reis naar financiële onafhankelijkheid is vrijheid. Vrijheid die je hebt omdat je voldoende vermogen hebt om van te leven. Voldoende vermogen om te rentenieren dus.

In de rentenierfase heb je je doel bereikt. Voor het geld hoef je niet meer te werken. Je zou je baas dus vriendelijk kunnen meedelen dat je niet meer komt. Of je zegt het op een wat plattere manier. Of je zegt helemaal niks, en werkt vrolijk verder.

Dat is het mooie van de rentenierfase, de vrijheid. De mogelijkheid om te doen en laten waar jij zin in hebt. Maar pas op: Je wordt niet gelukkig van de hele dag Netflixen of onder een palmboom liggen zoals Lonneke Lodder schrijft in haar boek Het leven is te kort om op kantoor te zitten. Je zult dus wel op zoek moeten naar een zinvolle besteding van je tijd.

Waar sta ik?

Op dit moment bevind ik mij in de bespaarfase. Er zijn wel wat stapjes gezet, maar erg hard gaat dat nog niet. En dat is logisch. Deze fase is nu eenmaal de lastigste. Ik verwacht dat ik volgend jaar in de investeerfase kom. Tegen die tijd wil ik ook een beeld hebben van wanneer ik zou kunnen gaan rentenieren.

Herken jij deze fases van de reis naar financiële onafhankelijkheid? En in welke fase bevind jij je?

Lees ook even mijn disclaimer waarin staat dat ik geen advies mag geven en je mijn schrijfsels ook niet als zodanig moet zien.

Foto door mike enerio.

7 gedachten over “De fases van de reis naar financiële onafhankelijkheid

    1. Om twee redenen.

      Ten eerste heb ik nog steeds niet het gevoel dat ik mijn financiën op orde heb. Met de spaarpercentages die ik de afgelopen maanden gerapporteerd heb zou je denken dat dat wel goed zit maar op een of andere manier zie ik dat nog onvoldoende terug op mijn bankrekening.

      Ten tweede wil ik niet zomaar halsoverkop gaan beleggen in ‘iets’. Daar heb ik slechte ervaringen mee opgedaan tijdens de financiële crisis van 2009. Ik heb het boek De schitterende eenvoud van indexbeleggen gelezen, en ik heb al heel wat blogs over ETF’s voorbij zien komen maar voor ik actief (of moet ik zeggen passief 🙂 ) aan de gang ga, wil ik wel een plan hebben. Daar is het nu nog te vroeg voor.

  1. Overduidelijk de investeerfase. Maar daarbij moet ik toch wel aantekenen dat besparen nooit echt over gaat, het is dan onderdeel van je levensstijl. Een terugkerende “kostencheck” hoort daarbij.
    Tijdens de investeerfase ga je ook nadenken over de stip op de horizon: wanneer mag ik mij van mezelf FO noemen?

    1. Dat verbaast me niets uitklokken, dat je al in de investeerfase zit. Daar zijn je maandelijkse updates heel duidelijk over 🙂

      Uiteraard heb je helemaal gelijk dt besparen nooit echt over gaat. Daar blogt Luxe of zuinig ook regelmatig over. En hij zit ook overduidelijk in de investeerfase. Toch is het besparen in deze fase meer een onderhoudsdingetje denk ik. Het grote snoeiwerk doe je in de bespaarfase.

      1. Zoals je zelf al aangeeft zit ik midden in de investeerfase die sinds begin dit jaar ook nog eens extra is aangeslingerd met meer geld om te investeren. Maar dit kan alleen doordat ik inderdaad blijf controleren of er nog meer bespaar opties mogelijk zijn en kritisch te zijn op je uitgaven.

        Hoewel je in de beginfase natuurlijk wel een start maakt, hoeft het niet te betekenen dat het grote snoeiwerk meteen daarin hoeft plaats te vinden. Door de jaren heen kan je doordat je graag wilt besparen tot het besef komen dat je bijv iets niet meer nodig hebt wat je voorheen als absolute noodzaak zag. Het omgekeerde patroon kan natuurlijk ook zijn, dat je teveel hebt bezuinigd en jezelf toch gunt om meer uit te geven.

        Iedereen heeft zijn eigen pad, meest belangrijke is dat je je bewust bent van je uitgaven. Nu is het zaak hier een waarde aan te hangen, en te bepalen voor jezelf of het, het waard is om hier je geld aan uit te of niet. Dit verschilt van persoon tot persoon.

        Gelukkig ben je hier al een heel eind mee op weg en zit je in no time in de investeerfase!

Geef een reactie