De latte-factor

Een tijdje terug schreef ik een bericht over wat wij uitgeven aan vrije tijd. Een deel van die uitgaven wordt vrijwel ongemerkt uitgegeven. In de comments liet Uitklokken weten dat dit soort ongemerkte uitgaven ook wel de latte-factor wordt genoemd. Ik kende die term nog niet, tijd dus om daar eens in te duiken.

De geestelijk vader van de latte-factor

De latte-factor is bedacht door de Amerikaanse schrijver David Bach. In 2019 schreef hij een boek met de titel The Latte Factor maar al in 2001 registreerde hij The Latte Factor als trademark.

Met de latte-factor doelt David Bach op kleine uitgaven die je ongemerkt doet. Bijvoorbeeld uitgaven die je elke dag routinematig doet. Zoals het kopen van een lunch in het bedrijfsrestaurant, een snack als je op de trein staat te wachten of een latte macchiato na de lunch. Dat laatste is nogal populair in Amerika en is daarom ook de naamgever van dit fenomeen.

Het Nibud schreef overigens ook al eens over de latte-factor. En Geldnerd, maar die gooit de ‘latte-factor’ over een heel andere boeg.

Kleine aankopen, grote impact

Die aankopen waar David het over heeft, die kosten per stuk niet zo heel veel. Een paar eurootjes hier, een paar centen daar. Je voelt je je er niet meteen veel armer door. Aan de andere kant, bij elkaar opgeteld kan het bedrag flink oplopen. Een dagelijkse lunch á €3,- heeft je aan het einde van je carrière een slordige €24.000 gekost (€3x200x40). Inflatie niet meegerekend.

Als je financieel onafhankelijk wil worden, zou je er naar moeten streven je uitgaven zoveel als mogelijk te verlagen. Die kleine onbewuste uitgave is een mooie kandidaat om te schrappen. Een lunch van huis meenemen (á €0,50) levert je bijvoorbeeld bijna €110.00 euro op. Ja, dat lees je goed! Meer dan een ton!

Voor wie het na wil rekenen, de onderstaande tabel geeft aan hoe je dat met de Excel-functie TW kan doen.

Rendement per jaar7%
Aantal maanden40*12480
Inleg per maand€2,50*200/12€41,67
Toekomstige waardeTW(0,07/12;480;-41,67)€109.367,22

Voorbeelden uit mijn eigen leven

Zoals je misschien weet, ben ik nog maar net financieel wakker geworden. Ik ben me nu veel bewuster van mijn inkomsten en uitgaven en zal niet zo snel meer een onbewuste uitgave doen. Hoe anders ging dat in de voorbije jaren! Ik heb toen aardig wat ‘lattes’ weggetikt. Mijn administratie gaat slechts drie jaar terug maar ik kan daar toch wel wat ongemerkte uitgaven uit noemen.

Lunch

In de afgelopen drie jaar at ik regelmatig in het bedrijfsrestaurant een daar aangeschafte lunch. Gemiddeld kostte me dat €16,18 per maand. Althans, volgens mijn administratie. In werkelijkheid ligt het nog iets hoger. In de periode dat ik weer in vaste dienst was, verzorgde mijn werkgever een ‘gratis lunch’. Er is niet zoiets als een free lunch dus de kosten daarvoor hield mijn werkgever in op mijn loon.

Versnaperingen

Andere, nog grotere ‘lattes’ waren de versnaperingen. Denk bijvoorbeeld aan een zakje snoep bij het tankstation, een koffie of iets van chocolade op het station, een theetje plus koek in de kantine terwijl de kinderen sporten. Die uitgaves zou ik nu niet meer zo snel doen of voor een goedkopere variant gaan. Hetzelfde zakje snoep is in de supermarkt veel goedkoper dan op dure locaties zoals benzinestation, station of kantine.

Mijn administratie is niet volledig maar met de gegevens die ik heb kom ik al snel op €27,91 per maand.

Maar je moet ook leven!

Wanneer je probeert te besparen op je ‘lattes’ kun je nog al eens te horen krijgen dat je ook moet leven. De gesprekspartner moet er dan meestal niet aan denken om zijn latte in te ruilen voor een automatenkoffie. En zelf een lunchpakketje meenemen als je naar de dierentuin of het pretpark gaat is zó jaren vijftig!

Daar zit natuurlijk wel wat in. Je mág ook genieten van het leven. Ook wanneer je naar financiële onafhankelijkheid streeft. Maar het gemak, of de onnadenkendheid, waarmee zo vaak een ‘latte’ wordt gekocht, dáár wil ik in elk geval van af.

Wat zijn jouw ‘lattes’? En ga je die schrappen?

Foto door Marek Kizer.

8 gedachten over “De latte-factor

  1. Herkenbaar dit. In het begin van mijn carriere lunchte ik altijd in de bedrijfskantine. Een kroket hier, een uitsmijter daar, ow ook nog een eitje, lekker hoor zo lunchen. Maar dat was zo 5-6 euro per dag wat je erdoorheen jaagt. En per jaar is dat best veel geld.
    Tijdens mijn eerste echte baan dan ook besloten om maar lunch mee te gaan nemen, uiteraard met veel commentaar ontvangen, maar scheit eraan gehad en nu al zeker 10+ jaar lunch mee naar werk.

    Vroeger was koffie halen nog niet zo hip, maar dat is tegenwoordig wel anders, je ziet overal koffie geserveerd worden a 2-3 euro per bak. Ook hier ben ik niet in meegegaan ook al kreeg ik weer een hoop commentaar van collegas dat de koffieautomaat toch niet te zuipen was… Tja het zal allemaal wel, ik vind het dikke prima en daarboven op scheelt het mij ook nog eens een hoop geld per maand!
    Dubbelwinst dus!

    1. Uiteraard is de koffie van de barista lekkerder dan de meeste automatenkoffie. Maar ja, er is ook nog zoiets als prijs/kwaliteitverhouding. Voor mij betekent dat: automatenkoffie.

  2. Haha, ja het gaat natuurlijk niet om die koffie, maar zoals je noemt de onnadenkendheid waarmee de uitgave wordt gedaan. Als je jezelf wil trakteren op een lekkere koffie, ga je gang. Dan is het speciaal, en dat is top!
    Ik lunch redelijk vaak buiten de deur op het werk. Nu door corona uiteraard niet, dus dit is een goed moment om de nieuw verworven gewoontes in te zetten als we weer naar kantoor mogen. Ik ben benieuwd of meer mensen er zo over denken, ik ga de drukte in de bedrijfskantine in de gaten houden 🙂

    1. Lunchen in het bedrijfsrestaurant is een no go voor mij. Het is me ook te vaak overkomen dat de lunch daar helemaal niet zo geweldig was. Dan maar bammetjes van huis.

      Of de drukte af gaat nemen vraag ik me af. Waarschijnlijk wel omdat er simpelweg minder mensen op kantoor zijn maar vast niet vanwege financiële overwegingen. Behalve bij lezers van mijn blog natuurlijk 😉

  3. Ik kan niet bij een bedrijfskantine lunchen, wel iets kopen in een gezonde schoolkantine. Maar tegen de tijd dat je daar aan de beurt bent is de pauze al voorbij ;-). Ik neem al zeker 25 jaar een zelfgemaakte salade en een stevige sandwich mee naar mijn werk. Voor bij de koffie een boterham met pindakaas. De koffie op school is lekker. Verder koop ik ook nooit eten en drinken voor ‘ on the go’ dus eigenlijk kan ik niet bezuinigen op de latte factor. Koffie/lunch/diner bij een horecagelegenheid zie ik als een traktatie en geniet er ook van, dat blijf ik doen. Ik ben wel zuinig, maar wil wel leuk leven!

    1. Dat klinkt goed Stella. Geen lattes voor jou. Behalve misschien een echte in de horeca. Maar als je dat bewust doet en het als traktatie ziet dan lijkt het me geen ‘latte’

Geef een reactie